(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 055

॥ శ్రీః ॥
4.55. అధ్యాయః 055
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
అర్జునేన సేనామధ్యే సుయోధనానవలోకనేన తస్య గవామాదానేన గమనసంభావనయా రథేన గవాగ్రం ప్రత్యభియానం ॥ 1 ॥ భీష్మేణ పార్థభావవిజ్ఞానాత్సేనయా సహ తమనుధావనం ॥ 2 ॥ గవాంతికముపగతవతాఽర్జునేన తద్రక్షిణాం బాణగణైరభిహననేన గవాం వినివర్తనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 4-55-0x(3222)(30600)
తమదూరముపాయాంతం దృష్ట్వా పాండవమర్జునం ।
నారయః ప్రేక్షితుం శేకుస్తపంతం హి యథా రవిం ॥ 4-55-1(30601)
స తం దృష్ట్వా రథానీకం పార్థః సారథిమబ్రవీత్ ।
ఇషుపాతమాత్రే సేనాయాః స్థాపయాశ్వానరిందమ।
యావత్సమీక్షే వ్యూహేఽస్మిన్మమ శత్రుం సుయోధనం ॥ 4-55-2(30602)
రక్తవైడూర్యవికృతం మణిప్రవరభూషితం ।
పరం జానాంయహం తస్య ధ్వజం దూరాత్సముచ్ఛ్రితం ॥ 4-55-3(30603)
యద్యేనమిహ పశ్యామి దుర్బుద్ధిమతిమానినం ।
యమాయ ప్రేషయిష్యామి సహాయః స్యాద్యదీశ్వరః ॥ 4-55-4(30604)
సర్వానన్యాననాదృత్య దృష్ట్వా తమతిమానినం ।
సింహః క్షుద్రమృగస్యేవ పతిష్యే తస్య మూర్ధని ॥ 4-55-5(30605)
హనిష్యామి తమేవాద్య శరైర్గాండీవనిఃసృతైః ।
తస్మిన్హతే భవిష్యంతి సర్వ ఏవ పరాజితాః ॥ 4-55-6(30606)
శరైశ్చ శమయిష్యేఽహం ధార్తరాష్ట్రం ససౌబలం ।
అసభ్యానాం చ వక్తారం కురూణాం కిల కిల్విషం ॥ 4-55-7(30607)
రాజానం నేహ పశ్యామి నిరాపిషమిదం బలం।
అభిద్రేవ హ రాజానం వ్యక్తమిత్యత్ర నిర్భయః ॥ 4-55-8(30608)
ఆస్థితో మధ్యమాచార్యోప్యశ్వత్థామాఽప్యనంతరం।
కృపకర్ణౌ పురస్తాత్తు మహేష్వాసౌ వ్యవస్థితౌ ॥ 4-55-9(30609)
భూరిశ్రవాః సోమదత్తో బాహ్లీకశ్చ జయద్రథః ।
దక్షిణం పక్షమాశ్రిత్య స్థితా యుద్ధవిశారదాః ॥ 4-55-10(30610)
సాల్వరాజో ద్యుమత్సేనో వృషసేనశ్చ సౌబలః।
దశార్ణశ్చైవ కాలింగో వామం పక్షం సమాశ్రితః॥ 4-55-11(30611)
పృష్ఠతః కురుముఖ్యశ్చ భీష్మస్తిష్ఠతి దంశితః।
సోఽర్ధసైన్యేన బలవాన్సర్వేషాం నః పితామహః ॥ 4-55-12(30612)
దుర్యోధనం న పశ్యామి క్వ ను రాజా స తిష్ఠతి।
ఉత్సృంజ్యైతద్రథానీకం యాహి యత్ర సుయోధనః ॥ 4-55-13(30613)
తం హత్వా సంనివర్తిష్యే గాః స ఆదాయ గచ్ఛతి।
గవాగ్రమభితో యాహి యత్ర రాజా భవిష్యతి ॥ 4-55-14(30614)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-55-15x(3223)
ఇత్యుక్త్వా సమరే పార్థో వైరాటిమపరాజితః।
సంస్పృశానో ధనుర్దివ్యం త్వరమాణోఽగమత్తదా ॥ 4-55-15(30615)
తతో భీష్మోఽబ్రవీద్వాక్యం కురుమధ్యే పరంతపః।
చిరదృష్టోఽయమస్మాభిర్ధర్మజ్ఞో బాంధవప్రియః । 4-55-16(30616)
అతీవ జ్వలతే లక్ష్ంయా పాకశాసనిరాగతః।
ఏష దుర్యోధనం పార్థో మార్గతే నికృతిం స్మరన్ ॥ 4-55-17(30617)
సేనామత్యర్థమాలోక్య త్వరతే గ్రహణేఽస్య చ।
మృగం సింహ ఇవాదాతుమీక్షతే పాకశాసనిః ॥ 4-55-18(30618)
నైషోఽంతరేణ రాజానం బీభత్సుః స్థాతుమర్హతి।
తస్య పార్ష్ణి గ్రహీష్యామో జవేనాభిప్రధావతః ॥ 4-55-19(30619)
న హ్యేనమభిసంక్రుద్ధమేకో యుద్ధ్యేత సంయుగే।
అన్యో దేవాన్మహాదేవాత్కృష్ణాద్వా దేవకీసుతాత్।
ఆచార్యాచ్చ సపుత్రాద్వా భారద్వాజాన్మహారథాత్ ॥ 4-55-20(30620)
కిం నో గావః కరిష్యంతి ద్రవ్యం వా విపులం తథా।
దుర్యోధనః పార్థగతః పురా ప్రాణాన్విముంచతి ॥ 4-55-21(30621)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-55-22x(3224)
ఇత్యుక్త్వా సమరే భీష్మః సేనయా సహ కౌరవః।
అన్వధావత్తదా పార్థం ధార్తరాష్ట్రస్య రక్షణే ॥ 4-55-22(30622)
విక్రోశమాత్రం యాత్వా తు పార్థో వైరాటిమబ్రవీత్।
ఇషుపాతమాత్రే సేనాయాః స్థాపయాశ్వానరిందమ ॥ 4-55-23(30623)
ఏతదగ్రం గవాం దృష్టం మందం వాహయ సారథే।
యాహ్యుత్తరేణ సేనాయా గాశ్చైవ ప్రవిభజ్య చ ॥ 4-55-24(30624)
పరిక్షిప్య గవాం యూథమత్ర యోత్స్యే సుయోధనం ।
గచ్ఛంతి సత్వరా గావః సగోపాః పరిమోచయ ॥ 4-55-25(30625)
తత్ర గత్వా పశూన్వీర సగోపాన్పరిమోచయ।
అంతరేణ చ సేనాయాః ప్రాఙ్ముఖో గచ్ఛ చోత్తర ॥ 4-55-26(30626)
ఇమే త్వతిరథాః సర్వే మమ వీర్యపరాక్రమం।
పశ్యంతు కురవో యుద్ధే మహేంద్రస్యేవ దానవాః ॥ 4-55-27(30627)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-55-28x(3225)
తతః స రథినాం శ్రేష్ఠో నామ విశ్రావ్య చాత్మనః।
నిశితాగ్రాఞ్శరాంస్తీక్ష్ణాన్ముమోచాంతకసన్నిభాన్ ॥ 4-55-28(30628)
శలభైరివ చాకాశం ధారాభిరివ పర్వతం।
నిరావకాశమభవచ్ఛరైః క్షిప్తైః కిరీటినా ॥ 4-55-29(30629)
వికీర్యమాణాస్తు శరైస్తే యోధా ధార్తరాష్ట్రికాః।
గాశ్చైవ న చ పశ్యంతి పార్థముక్తైరజిహ్మగైః ॥ 4-55-30(30630)
సా చాపి బహులా సేనా పార్థబాణాభిపీడితా।
నాపశ్యద్వివృతాం భూమిం నాంతరిక్షం దిశోపి వా ॥ 4-55-31(30631)
అర్జునస్తు తదా హృష్టో దర్శయన్వీర్యమాత్మనః।
పీడయామాస సైన్యాని గాండీవప్రసృతైః శరైః ॥ 4-55-32(30632)
తేషాం నైవాపయానే చ నాభియానే భవన్మతిః ।
శీఘ్రతామేవ పార్థస్య పూజయంతస్తు విస్మితాః ॥ 4-55-33(30633)
చంద్రావదాతం సాముద్రం కురుసైన్యభయంకరం।
తతః శంఖముపాధ్మాసీద్ద్విషతాం రోమహర్షణం।
జ్యాఘోషం తలఘోషం చ కృత్వా భూతాన్యమోహయత్ ॥ 4-55-34(30634)
తస్య శంఖస్య శబ్దేన ధనుషో నిస్వనేన చ।
శబ్దేనామానుషాణాం చ భూతానాం ధ్వజవాసినాం ।
వియద్గతానాం దేవానాం మానుషాణాం రవేణ చ॥ 4-55-35(30635)
ఊర్ధ్వం పుచ్ఛం విధూన్వానా హేమమాణాః సమంతతః ।
గావః సవత్సాః సంత్రస్తా నివృత్తా దక్షిణాం దిశం ॥ 4-55-36(30636)
తతః స సమరే శూరో బీభత్సుః శత్రుపూగహా।
గోపాలాంశ్చోదయామాస గావశ్చోదయతేతి చ ॥ 4-55-37(30637)
ఉత్తరం చాహ బీభత్సుర్హర్షయన్పాండునందనః ।
గవామగ్రం సమీక్షస్వ గశ్చైవాశు నివర్తయ ॥ 4-55-38(30638)
యావదేతే నివర్తంతే కురవో జవమాస్థితాః ।
యాహ్యుత్తరేణ గాశ్చైతాః సైన్యానాం చ నృపాత్మజ ॥ 4-55-39(30639)
పశ్యంతు కురవః సర్వే మమ వీర్యపరాక్రమం ॥ 4-55-40(30640)
వైశంపాయన ఉవాచ।
తే లాభమివ మన్వానాః కురవోఽర్జునమాహవ। 4-55-41x(3226)
దృష్టవా యాంతమదూరస్థం క్షిప్రమభ్యపతన్రథైః ॥
హస్త్యశ్వపరివారేణ మహతాఽభివిరాజతా। 4-55-41(30641)
యోధైః ప్రాసాసిహస్తైశ్చ చాపబాణోద్యతాయుధైః ॥
తాన్యనీకాన్యశోభంత కురూణామాతతాయినాం। 4-55-42(30642)
సంసర్పంత ఇవాకాశే విద్యుత్వంతో వలాహకాః ॥
తాని దృష్ట్వాఽప్యనీకాని నివర్తితరథాని చ। 4-55-43(30643)
పార్థోఽపి వాయువద్ధోరం సైన్యాగ్రం వ్యధునోచ్ఛరైః ॥
తాం శత్రుసేనాం తరసా ప్రణుద్య గాశ్చాపి జిత్వా ధనుషా పరేణ। 4-55-44(30644)
దుర్యోధనాయాభిముఖం ప్రయాంతం కురుప్రవీరాః సహసాఽభ్యగచ్ఛన్ ॥
గోషు ప్రయాతాసు జవేన మాత్స్యాన్కిరీటినం ప్రీతియుతం చ దృష్ట్వా। 4-55-45(30645)
పశూన్సమాదాయ తతో నివృత్తా గోపాః సమస్తాః ప్రయయుశ్చ రాష్ట్రం ॥ ॥ 4-55-46(30646)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి గోగ్రహణపర్వణి పంచపంచాసోఽధ్యాయః ॥ 55 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.